چرا بعضی‌ها در جمع، دیگران را تحقیر می‌کنند؟

شوشان ـ عبدالحمید گل‌افشان :

در بسیاری از جمع‌ها با افرادی روبه‌رو می‌شویم که عادت دارند به محض پیدا کردن فرصت، به دیگران تیکه بیندازند و آن‌ها را کوچک کنند.این رفتار برای شنونده آزاردهنده است وفضای جمع راخراب می‌کند.اما سؤال اصلی این است: چرا این افراد چنین رفتاری دارند؟
بخش مهمی ازاین رفتارازاحساس کمبود درونی می‌آید.این افراددرذهن خود نگران مقایسه شدن بادیگران هستندبرای همین  تلاش می‌کنندباکوچک کردن دیگران خودشان رابالاترنشان دهند.تصورمی کنند اگر کسی را ضعیف جلوه بدهند، خودشان قوی‌تر به نظر می‌رسند.
گاهی هم این رفتار از نیاز به جلب توجه ناشی می‌شود. بعضی‌ها فکر می‌کنند اگر حرف تند بزنند یا کسی را دست بیندازند، جمع به آن‌ها نگاه می‌کند و آن‌ها را فرد مهم‌تری می‌بیند.اما در واقع، این توجه کوتاه‌مدت است و نتیجه‌اش ریزش احترام دیگران است.
این رفتار نامناسب متأسفانه درفضای مجازی هم بسیار دیده می‌شود.نظرات انتقادی تند،توهین‌های مستقیم و غیرمستقیم و کوچک کردن دیگران در زیر مطالب منتشر شده،نمونه‌هایی ازاین رفتار هستندکه اغلب باهدف خودنمایی یا تخلیه عقده‌های شخصی صورت می‌گیرند.
در جمع‌های خانوادگی نیز گاهی شاهد این شوخی‌های نیش‌دار هستیم که با گذشت زمان، تبدیل به زخم‌های عمیقی در روابط می‌شوند.این تیکه‌اندازی‌ها، به‌خصوص از سوی بزرگ‌ترها، می‌تواند تأثیر مخربی بر روحیه جوان‌ترها بگذارد.

حتی در محیط‌های اداری و کاری نیز این پدیده مشاهده می‌شود. گاهی کارمندان یا مدیران برای تثبیت جایگاه خودیا به دلایل رقابتی،سعی درتحقیر همکاران خود دارند؛ رفتاری که بهره‌وری و روحیه تیمی را به شدت کاهش می‌دهد.

تیکه‌پرانی مداوم نه نشانه شوخ‌طبعی است و نه نشانه اعتمادبه‌نفس. بیشتر نشانی است از بی‌ثباتی درونی و ناتوانی در ارتباط محترمانه. جمع‌ها زمانی سالم و دل‌نشین می‌شوند که آدم‌ها بتوانند بدون ترس ازقضاوت و تحقیر، حرف بزنند و کنار هم آرامش داشته باشند.
به باور من جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر به احترام و گفت‌وگوی آرام نیاز دارد. تحقیر در جمع (چه واقعی و چه مجازی) فقط دل‌ها را از هم دور می‌کند و هیچ سود واقعی برای کسی ندارد. اگر هر فرد بتواند مسئولیت گفتارش را بپذیرد و بداند که کلمه‌ها روی ذهن و احساس دیگران اثر می‌گذارد رفتار جمعی ما بسیار سالم‌تر خواهد شد.انسان ارزشمند کسی است که بدون کوچک کردن دیگران جایگاه خود را پیدا می‌کند.