حیاط‌خلوت‌های مجازی و هزینه‌ی «خودتخریبی» در زمانه‌ی جنگ

شوشان ـ ساسان اشکش :

با شعله‌ور شدن آتش جنگ رمضان و در پی محدودیت‌های اعمال‌شده بر اینترنت بین‌الملل و پیام‌رسان‌های جهانی، کنشگریِ کاربران ناگزیر به پیام‌رسان‌های داخلی کوچ کرد. با این حال، به نظر می‌رسد این فضا نه به یک میدان گفت‌وگوی ملی، بلکه به «حیاط‌خلوتِ» انحصاریِ جریانی خاص تبدیل شده است. این جریان، که از حضورِ صداهای منتقد یا متفاوت در این فضا به‌شدت آشفته است، راهبرد اصلی خود را بر تخریبِ سیستماتیکِ شخصیت‌ها و جریان‌های اصلاح‌طلب و تکنوکرات — از دولتمردانِ ادوارِ گذشته گرفته تا چهره‌های شاخصِ سیاسی — بنا کرده است.

آنچه این وضعیت را نگران‌کننده‌تر می‌کند، هم‌زمانیِ این رفتارهایِ تقابلی با شرایطِ ویژه و خطیرِ کشور است. ما امروز در میانه‌ی یک جنگ تمام‌عیار و تحت فشارهای خُردکننده اقتصادی ناشی از آن قرار داریم. در چنین وضعیتِ حساسی، پرسشِ اساسی اینجاست: دغدغه و اولویتِ واقعیِ این جریان در بحبوحه‌ی یک نبردِ وجودی چیست؟ آیا دامن زدن به شکاف‌های عمیقِ سیاسی و ترویجِ دوقطبی‌سازی، به امنیتِ ملی کمک می‌کند؟ اساساً معیارِ این گروه‌ها برای «عملکرد مثبت» چیست و با کدام منطقِ حکمرانی، متهم کردنِ مداومِ مسئولانِ سابق و چهره‌های نظام در اوجِ بحران، می‌تواند گرهی از مشکلاتِ معیشتی یا نظامی کشور باز کند؟

به‌نظر می‌رسد ما در حال تکرارِ یک خطایِ استراتژیکِ تاریخی هستیم؛ همان مسیری که صداوسیما طی سالیانِ گذشته پیمود و با تقلیلِ دایره‌ی نخبگان و یک‌دست‌سازیِ حداکثریِ محتوا، به‌تدریج سرمایه‌ی اجتماعی و مرجعیتِ خود را نزد بخش بزرگی از جامعه از دست داد. آیا وقت آن نرسیده است که از آن تجربه‌ی تلخ درس بگیریم؟

بی‌شک، تنها راهِ بقا و رونقِ پیام‌رسان‌های داخلی، پذیرشِ «تنوعِ اندیشه» و به رسمیت شناختنِ قلم‌های مختلف است. فضایِ تک‌صدا و حذف‌گرا، نه تنها جذابیتی برای مخاطبِ هوشمندِ ایرانی ندارد، بلکه این پیام را مخابره می‌کند که این پلتفرم‌ها صرفاً ابزاری برای جنگِ روانیِ داخلی هستند. اگر این روندِ فرساینده ادامه یابد، ناگزیر باید شاهدِ یک «کوچِ اجباریِ دوم» باشیم؛ جایی که مخاطبان — نه از سرِ علاقه به پلتفرم‌های بیگانه، بلکه از سرِ دل‌زدگی از فضایِ یک‌طرفه و پادگانیِ داخلی دوباره به سمتِ همان پیام‌رسان‌های خارجی عقب‌نشینی کنند. پایداریِ ملی در شرایطِ جنگی، بیش از هر چیز به «وحدتِ کلمه» و «تنش‌زداییِ داخلی» نیاز دارد، نه به سنگربندی‌های مجازی برای تسویه‌حساب‌های سیاسی.