گامی استوار به سوی «اقتصاد مردمی» و مهار تورمِ خودساخته

شوشان ـ جبار سعیداوی : 

اخبارِ دیروزِ دادستانیِ کلِ کشور، فراتر از یک پرونده‌ی قضاییِ معمول، حاملِ پیامی راهبردی بود؛ پیامی که از عزمِ جدیِ نظام برای مقابله با اخلالگرانِ اقتصادی و دلالانِ بازار حکایت دارد. احضارِ مسئولانِ پتروشیمی‌ها و شناساییِ بیش از ۳۰۰۰ شخص و شرکتِ «تراستی» برای تشکیلِ پرونده‌ی کیفری، ضربه‌ای جدی به کسانی است که با ایجادِ بازارِ موازی و انحصار در فروشِ ارز، به تشدیدِ تورم دامن زده‌اند.

 ۱. عزمِ قاطع برای بازپس‌گیریِ اهرمِ اقتصاد
این اقدامِ قاطعِ دستگاهِ قضا نشان می‌دهد که دولت و نهادهای نظارتی، دیگر اجازه نخواهند داد سرنوشتِ اقتصادِ کشور در اختیارِ گروهی محدود از انحصارطلبان و دلالانِ ارز قرار گیرد. تورمِ موجود، تنها به تحریم‌های خارجی نسبت داده نمی‌شود؛ بلکه بخش مهمی از آن ریشه در بی‌نظمیِ داخلی، ضعفِ نظارت، و دلالی‌گریِ سازمان‌یافته دارد؛ پدیده‌ای که برخی افراد و شبکه‌ها از آن برای کسبِ سودهای نامشروع بهره‌برده‌اند.

برخوردِ قاطع با این لایه‌ها می‌تواند به بازگشتِ اقتدارِ اقتصادی و تقویتِ اعتمادِ عمومی منجر شود. هرگاه گردشِ بازار در چارچوبِ قانون و نظارتِ مؤثر قرار گیرد، نه در اختیارِ دلالان، ثباتِ نسبیِ قیمت‌ها و رونقِ تولیدِ واقعی دست‌یافتنی‌تر خواهد شد.

 ۲. حمایتِ مردمی؛ پشتوانه‌ی استقامتِ قاضی
در این مسیرِ دشوار و پرچالش، از دستگاهِ قضا و دادستانیِ کلِ کشور بابتِ این شجاعتِ حرفه‌ای و ورودِ جدی به پرونده‌های فسادآلود، صمیمانه قدردانی می‌کنیم. پیامِ روشنِ ما به قضاتِ شجاعی که در این پرونده‌ها فعال‌اند آن است که: شما تنها نیستید؛ یک ملتِ بزرگ پشتِ شما ایستاده است.

مردمِ ایران، به‌خوبی میانِ دستگاهِ خدمتگزار و سازوکارهایِ سوداگرانه‌ی بازار تمایز قائل می‌شوند. هر اقدامی که به کشفِ فسادِ ساختاری و کاهشِ فشارِ معیشتی بر مردم بینجامد، از نظرِ افکارِ عمومی، در مسیرِ عدالت و اصلاحِ اقتصادی ارزیابی خواهد شد.

 ۳. این امید، واهی نیست؛ بلکه وعده‌ی اصلاح است
این برخوردِ قاطع، می‌تواند آغازی برای پایان دادن به فرهنگِ "سودِ آسان" و بازگشت به فرهنگِ سودِ مبتنی بر کار، تولید و ارزش‌آفرینی باشد. باور ما این است که حمایتِ الهی با کسانی است که حق را بر منافعِ نامشروعِ اقتصادی ترجیح می‌دهند.

چنان‌که در قرآن کریم آمده است:

((وَأَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا الْمِيزَانَ))
 و ترازو را به عدالت برپا دارید و در سنجش، کم‌فروشی نکنید.  
"سوره الرحمن،/ آیه ۹"

بیایید باور کنیم که این عزمِ جدی می‌تواند مقدمه‌ی یک بهارِ اقتصادی باشد؛ بهاری که در آن، تورمِ کاذبِ ناشی از شبکه‌های تراستی فروبپاشد و ارزشِ سیاست‌های درستِ اقتصادی آشکار شود.

 «با شمشیرِ قانون و پشتوانه‌ی مردم، روزهای روشنِ اقتصادی در راه است.»

ادامه دارد...  
___  
بامداد چهارشنبه ۱۴۰۵/۳/۶ – اهواز  
کانال اطلاع‌رسانی: https://eitaa.com

---

✔️ پاورقی‌ها / توضیح اصطلاحات

۱) تراستی 
واژه‌ای برگرفته از *Trust* یا *Trustee* در ادبیات مالی و حقوقی؛ در این متن، به‌معنای شبکه یا ساختار واسطه‌ایِ غیرشفاف به‌کار رفته است که ممکن است برای پنهان‌سازیِ مالکیت، جابه‌جاییِ غیرمستقیمِ دارایی، دور زدنِ نظارت، یا مدیریتِ غیرشفافِ منابع مالی استفاده شود.  
> اگر بخواهیم دقیق‌تر و علمی‌تر بگوییم، «تراستی» در اینجا به شرکت‌ها یا اشخاص واسطه‌ای دارای نقش پوششی اشاره دارد.

۲) انحصار 
وضعیتی که در آن، عرضه یا دسترسی به یک کالا، خدمت یا منبع در اختیارِ تعداد محدودی بازیگر قرار می‌گیرد و امکان رقابتِ آزاد کاهش می‌یابد.

۳) بازارِ موازی  
بازاری غیررسمی یا کم‌نظارت که خارج از سازوکارِ شفافِ رسمی عمل می‌کند و می‌تواند موجبِ اختلافِ قیمت، رانت و اختلال در تعادل بازار شود.

۴) اخلالگر اقتصادی
فرد یا نهادی که با اقداماتِ عمدی یا نظام‌مند، موجب اختلال در عرضه، قیمت‌گذاری، توزیع یا شفافیتِ اقتصادی می‌شود.

۵) تورمِ خودساخته
اصطلاحی تحلیلی برای اشاره به بخشی از تورم که ریشه در عوامل داخلی مانند احتکار، واسطه‌گریِ مخرب، انحصار، یا بی‌ثباتی‌های مدیریتی دارد؛ نه صرفاً عوامل بیرونی.