وقتی چند دقیقه خواب، جان چند نفر را می‌گیرد

شوشان ـ عبدالحمید گل‌افشان :

خستگی و خواب‌آلودگی رانندگان، به‌ویژه رانندگان خودروهای سبک و سنگین که بیش از ۸ ساعت بدون استراحت رانندگی می‌کنند، به یکی از دلایل مهم تصادف در جاده‌ها تبدیل شده است. این اتفاق بیشتر در نزدیکی شهرها دیده می‌شود؛ جایی که راننده تصور می‌کند راه تمام شده و فقط چند دقیقه تا رسیدن باقی مانده است، اما همان چند دقیقه می‌تواند خطرناک‌ترین بخش سفر باشد. نتیجه این بی‌احتیاطی، گاهی جراحت‌های سنگین و گاهی هم مرگ انسان‌هایی است که تنها می‌خواستند سالم به خانه برسند.

از سوی دیگر، همه مشکل فقط مربوط به راننده نیست. بسیاری از جاده‌های ما هنوز از نظر ایمنی، علائم راهنمایی و رانندگی، روشنایی، جداسازی مسیر رفت و برگشت، رفع دست‌اندازها و نگهداری مناسب، شرایط قابل قبول ندارند. در برخی مسیرها، کمبود علائم و حتی سرقت تابلوها، رانندگان را با خطر بیشتری روبه‌رو می‌کند. همچنین نبود محل مناسب برای توقف و استراحت در ورودی و خروجی شهرها باعث می‌شود راننده خسته، بدون فرصت بازیابی تمرکز، به مسیر ادامه دهد.

در این میان نباید از تلاش مأموران پلیس راه در جاده‌های برون‌شهری غافل شد؛ نیروهایی که ساعت‌ها در گرما، سرما و ترافیک جاده‌ها حضور دارند تا تخلفات خطرناک را کنترل کنند و جان رانندگان و سرنشینان را از حوادث احتمالی نجات دهند. برخورد آنها با تخلفات، صرفاً اجرای قانون نیست؛ تلاشی است برای اینکه خانواده‌ای داغدار نشود.

با این حال، گاهی دیده می‌شود برخی رانندگان پس از تذکر یا اعمال قانون از سوی پلیس، عصبانی می‌شوند و واکنش نامناسب نشان می‌دهند. این رفتار نه تنها کمکی به ایمنی سفر نمی‌کند، بلکه بی‌احترامی به مأمورانی است که هدفشان فقط سالم ماندن خود راننده و دیگران است. رعایت قانون، احترام به راهور و پذیرش تذکر، بخشی از فرهنگ سفر ایمن است.

یک کارشناس پلیس راهنمایی و رانندگی می‌گوید: «خواب‌آلودگی راننده، درست مانند کاهش شدید تمرکز عمل می‌کند و زمان واکنش را پایین می‌آورد. راننده‌ای که خسته است، حتی اگر مهارت کافی هم داشته باشد، در لحظه خطر نمی‌تواند تصمیم درست بگیرد. رعایت ساعت مجاز رانندگی و استراحت کافی، از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از تصادف است.»

به باور نویسنده، جان مردم میدان آزمون خستگی، بی‌احتیاطی و بی‌توجهی نیست. تجربه نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از تصادف‌های جاده‌ای ریشه در خطای انسانی، به‌ویژه خستگی و خواب‌آلودگی راننده دارد؛ خطایی که با اندکی توقف، استراحت و رعایت قانون می‌توان از آن پیشگیری کرد. بنابراین، انتظار اصلی از رانندگان این است که رانندگی طولانی‌مدت بدون توقف را جدی نگیرند و در زمان مناسب برای استراحت اقدام کنند. در کنار آن، مسئولان نیز باید ایمنی راه‌ها، علائم هشداردهنده و رفع نقاط حادثه‌خیز را به‌صورت مستمر دنبال کنند تا احتمال بروز حادثه به حداقل برسد. کاهش تصادف و حفظ جان مردم، در گرو رعایت مسئولانه قانون از سوی رانندگان و نظارت مؤثر دستگاه‌های مسئول است.