شکوه برخاستن از خاکستر؛ وقتی بحران، سرمایه اجتماعی را احیا می‌کند 

شوشان ـ فاطمه پورمهدی ، روزنامه‌نگار و فعال رسانه‌ای

در روزهای آرام، بزرگ‌ترین دشمن انسجام یک ملت، نه لشکریان بیگانه، بلکه آفتِ روزمرگی است. غرق شدن در دغدغه‌های کوچک، فرسایش تدریجیِ پیوندهای اجتماعی و غفلت از ریشه‌های تمدنی، همان چیزی است که سرمایه اجتماعی را به شکلی آرام و نامحسوس تحلیل می‌برد. روزمرگی، دشمنِ پنهانِ هویت است؛ چون باعث می‌شود ملت، پیوند میان خود و شکوه تمدنی‌اش را فراموش کند و در رخوت و بی‌تفاوتی‌های روزانه، سرمایه اجتماعی خود را از دست بدهد. 
اما، زمانی که طوفان واقعی از راه می‌رسد، قواعد تغییر می‌کند. زمانی که دشمن با هجوم نظامی و قصد دست‌درازی به خاک این سرزمین را دارد، آنچه او به عنوان یک بحران و تهدید بزرگ برای ما می‌بیند، در واقع یک فرصت احیا است. هجوم دشمن، اگرچه با هدف ایجاد وحشت و اضمحال ملی صورت می‌گیرد، اما دقیقاً نقطه‌ای است که آفت روزمرگی را از میان می‌برد. بحران ناشی از این تهدیدات، مانند یک شوک قدرتمند، ملت را از خواب روزمرگی بیدار می‌کند و جامعه را از حالت سستی و بی‌تفاوتی، به حالتی واحد و منسجم بدل می‌سازد. 
در ایران امروز، بحران ناشی از هجوم دشمن، صرفاً یک دوره‌ی گذار نیست؛ بلکه فرآیند پوست‌اندازی سرمایه اجتماعی است. ملت ایران در درازنای تاریخ بارها برای بقا و رشد، سستی و فرسودگی خود را منسوخ نموده تا به شکلی قدرتمندتر و سخت‌تر متولد شود، ملت ایران در مواجهه با تهدیدات خارجی، سرمایه اجتماعیِ خویش را از میان خاکسترِ روزمرگی بازپس می‌گیرد و آن را با قدرتی مضاعف، بازسازی می‌کند. این بحران، به‌جای آنکه ما را تکه‌تکه کند، باعث افزایش ناگهانی و جهش سرمایه اجتماعی ما می‌شود؛ پیوندها محکم‌تر می‌شوند، آگاهیِ جمعی بالا می‌رود و تمدن ما، با هر بار عبور از بحران، ذرهی نو و سخت‌تر به تن می‌کند. 
دشمنان بدانند که این ایستادگی، حقیقتی انکارناپذیر است. اگر گمان می‌کنند که قادرند با تکیه بر قدرت‌های مادی، با هجوم نظامی اراده‌ی این ملت را در هم بشکنند، در ورطه اشتباهی بزرگ‌ غوطه‌ورند. هرگونه دست‌درازی به حریم این سرزمین، نه با یک پاسخ متقابل نظامی، بلکه با برخورد ملتی روبرو خواهد شد که در لحظه‌ی بحران،  به یک واحد امنیتی و اجتماعی یکپارچه تبدیل می‌شود. 
تاریخ نشان داده است که در ایران، هرگونه تهاجم نظامی، جز با شکست حتمی و بازگشتِ عوامل ویرانی به سوی خود مهاجم، به سرانجامی نخواهد رسید. دشمن باید بداند که ما با هر بحران، نه تنها نمی‌شکنیم، بلکه پوست‌اندازی می‌کنیم؛ ما با هر حمله، از غفلت روزمرگی خارج شده، سرمایه اجتماعی خود را بازسازی می‌کنیم و با شکوهی تازه و قدرتی بی‌سابقه، در برابر هر دشمنی قد علم می‌کنیم. 
ما با تمدنمان زندگی می‌کنیم، با اتحادمان می‌سازیم و با هر بحران، قدرتمندتر از قبل متولد می‌شویم.