شب غریبان در سوسنگرد؛ روایت کاروان اندوه و وفاداری

شوشان ـ طاهر سبهانی :

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
قال الإمام زين العابدين عليه‌السلام: «ما ذُكِرَتْ مَصِيبَةُ وَلَدِ فَاطِمَةَ إِلَّا خَنَقَتْنِي لِذَلِكَ عَبْرَةٌ» هرگاه مصیبت فرزندان فاطمه علیهاالسلام یادآوری شود، اشک و اندوه گلویم را می‌فشارد.
شب غریبان در سوسنگرد؛ روایت کاروان اندوه و وفاداری
شب، جامه سیاه خود را بر آسمان الخفاجیه گسترانده است. شعله‌های کم‌فروغ شمع‌ها در دستان عاشقان اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌لرزد و نسیم گرم خوزستان، آوای حزن‌آلود کاروان داغ‌دیدگان کربلا را در کوچه‌ها و خیابان‌های سوسنگرد می‌پراکند.
در شامگاه دهم محرم‌الحرام ۱۴۴۸ هجری قمری، همزمان با چهارم تیرماه ۱۴۰۵، مردم مؤمن و ولایت‌مدار سوسنگرد، همچون سالیان دور و نسل‌های پیشین، سنت دیرینه و ماندگار «شب غریبان» را با شکوهی آمیخته به اندوه و معرفت برگزار می‌کنند؛ آیینی ریشه‌دار که از مسجد جامع سوسنگرد پس از اقامه نماز مغرب و عشاء آغاز می‌شود و جلوه‌ای کم‌نظیر از عشق به حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام و همدردی با خاندان اسیر او را به نمایش می‌گذارد.
در این مراسم باشکوه، عزاداران در صفوفی منظم، متوازن و هماهنگ، ردیف به ردیف در دو سوی خیابان حرکت می‌کنند؛ مسیری نزدیک به دو کیلومتر که با گام‌های آرام و دل‌های شکسته پیموده می‌شود. سکوت شب با نوای جانسوز عزاداران درهم می‌آمیزد و شعارهای ویژه این آیین، روایتگر رنج اسارت خاندان امام حسین علیه‌السلام و مصائب اهل‌بیت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله پس از عاشوراست.
گویی در آن شب تاریک، کاروان اسیران از قتلگاه عبور می‌کند؛ زینب کبری سلام‌الله‌علیها چشم بر پیکرهای بی‌سر شهیدان دوخته است، کودکان هراسان در جستجوی خیمه‌های سوخته‌اند و امام سجاد علیه‌السلام با قامتی رنجور، بار سنگین رسالت کربلا را بر دوش می‌کشد. عزاداران سوسنگرد با هر گام، این صحنه‌های جانسوز را در ذهن و دل خود مرور می‌کنند و با زمزمه‌های حزین، همدردی خویش را با خاندان مظلوم حسین علیه‌السلام ابراز می‌دارند.
شب غریبان سوسنگرد تنها یک مراسم عزاداری نیست؛ تجلی حافظه تاریخی مردمی است که عشق به اهل‌بیت علیهم‌السلام را نسل به نسل منتقل کرده‌اند. این آیین، میراثی معنوی و ماندگار است که هر سال در شام عاشورا، خیابان‌های شهر را به گذرگاه اشک، وفاداری و حماسه بدل می‌سازد.
در آن هنگامه اندوه، چراغ‌های کم‌سو و شمع‌های افروخته، نماد خیمه‌های خاموش کربلا می‌شوند و صدای عزاداران، پژواک غربت اهل‌بیت علیهم‌السلام در شام غریبان است؛ غربتی که قرن‌ها گذشته اما هنوز دل‌های آزادگان جهان را می‌سوزاند.
سلام بر حسین علیه‌السلام؛ سلام بر علی‌بن‌الحسین علیه‌السلام؛ سلام بر فرزندان حسین علیه‌السلام؛ سلام بر یاران وفادار حسین علیه‌السلام؛ و سلام بر زینب صبور که پیام خون را به تاریخ رساند.
نگارش و تدوین: حاج طاهر سبهانی
۱۰ محرم‌الحرام ۱۴۴۸ هجری قمری
۴ تیرماه ۱۴۰۵
خوزستان ـ الخفاجیه (سوسنگرد)